Van de pil tot carnaval: een spoedcursus Oss

Als je in Linck komt te wonen, word je inwoner van Oss. Als je nieuw bent, kan het geen kwaad om te weten wat deze Brabantse stad bijzonder maakt. Daarom een korte spoedcursus, die ook interessant is voor echte Ossenaren. 

Oss is…

…eeuwenoud. De eerste vermelding komt uit 1161. In 1286 kregen de inwoners gemeenterechten en in 1399 gaf hertogin Johanna van Brabant Oss stadsrechten. Die rechten had Oss nodig om zichzelf te kunnen verdedigen. Het waren roerige tijden.

…een industriestad. Het groeide in de negentiende en twintigste eeuw uit tot een belangrijk industrieel centrum. Oss was (en is) met name sterk in textiel, metaal, voedingsmiddelen en farmacie. 

…bekend van ‘De bende van Oss’. Daarbij gaat het niet om één bende, maar om een periode van criminaliteit, vooral rond 1890 en 1930. Over die laatste fase is een film gemaakt, die ook ‘de bende van Oss’ heet. Ossenaren kijken met zelfspot naar deze geschiedenis. Ze gebruiken de bijnaam ‘messentrekkers’, die uit die tijd stamt, met een knipoog als geuzennaam. Er is zelfs een speciaalbier dat zo heet.

…bekend van Organon. Dat is de producent van de meest voorgeschreven anticonceptiepil ter wereld. De farmaceut groeide sinds het ontstaan in 1923 uit tot een enorme multinational. Er staat nog steeds een grote productielocatie in Oss.

…bekend van Unox. Ook deze rookworst- en soepfabrikant komt uit Oss. Leuk feitje: de laatste twee letters van de naam verraden de link met Oss. Ox is namelijk het Engelse woord voor het dier os.

…bekend vanwege Titus Brandsma. Deze priester, docent  en journalist (1881-1942) werd in 2022 heilig verklaard. Hij werkte en woonde lange tijd in Oss. Op meerdere plekken zie je dat terug. Een middelbare school draagt zijn naam en zijn kenmerkende bril is vertaald naar rotonde-kunst.

…een echte carnavalsstad. Hoe kan het ook anders, in Brabant. Tijdens deze periode heet de stad Ossekoppenrijk. Na carnavalsdinsdag is Oss nog niet klaar met feesten. De jaarlijkse halfvastenoptocht is een begrip. Drie weken na carnaval komen prijswinnende carnavalswagens uit de hele regio naar Oss voor nog een rondje.  

…een stad van aanpakkers. De Ossenaar is nuchter en eerlijk en heeft een hekel van interessantdoenerij. Niet praten, maar doen. De stad is groot geworden door hardwerkende doorzetters en die mentaliteit zie je duidelijk terug. Tegelijkertijd zijn inwoners van Oss sociaal en warm. Ook tegenover nieuwe inwoners.